• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1086
  • يکشنبه 1385/12/13 ساعت 11:19
  • تاريخ :

آشنایی با کتابخانه بزرگ مرحوم آیة الله العظمی نجفی مرعشی "رحمة الله علیه"

آشنایى با کتابخانه بزرگ آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى

سرآغاز

کتاب و کتابخانه سنگ زیربناى فرهنگ و تمدن اسلامىاست؛ و در آیین مقدس اسلام از ارزش و اهمیت فراوانى برخوردار است. از میان پیامبرانالهى، تنها معجزه پیامبر اسلام (ص) «کتاب» است؛ و نخستین پیام آن نیز امر بهخواندن(اقرأ).

در روایات نیز به علم، کتاب و نوشتن اهتمام شده است؛ تا آنجا که فراگیرى آن فریضه دینى به شمار آمده و حتى پیامبر اسلام (ص) در هنگامه اى که به مجاهدان شهادت طلب نیاز داشت، مرکّب عالمان را برتر از خون شهیدان مى‌دانست: «مِدادُ العُلَماءِ اَفْضَلُ مِنْ دِماءِ الشُهَداءِ.» تأکید قرآن کریم و روایات معصوم (ع) برفراگیرى دانش، از مهمترین علل و موجبات توجه مسلمانان به کتاب و کتابخانه گردید.

همچنین وصیت حضرت امیرالمؤمنین(ع) خطاب به فرزند ارجمندشان شایسته یادآورى است: «مطالعه آثار و اخبار پیشینیان و سیر در اوضاع و احوال گذشتگان به منزله آن است که انسان در تمام مراحل زندگانى با آنان همسفر بوده و بدین وسیله مى تواند نتیجه همه تجربیات و محصول تحولات چندین ساله آنان را به رایگان به دست آورد. نیز از کلمات آن سرور متقیان (ع) است که فرمود: «الکُتُبُ بَساتینُ العُلَماء؛ کتابها تفرجگاه دانشمندان‌ است.»

علما و فرزانگان اسلامى نیز در توصیف و تعریف کتاب و نقش اساسى آن در انتقال علم و فرهنگ، سخنان بسیارى گفته‌اند، که از آن میان، سخنان جاحظ در این باره چشمگیرتر است. او در مقدمه الحیوان مى نویسد:

«کتاب بهترین پس انداز و خزانه است؛ بهترین همنشین و پشتوانه. معلّمى آرامتر و دوستى سودمندتر و کم زیانتر از کتاب نیست. کجا دیده اى بوستانى در آستین و باغى در بغل جز کتاب.
کتاب همان است که اگر به آن بنگرى، بهره‌ات دهد و زبانت را بگشاید و انگشتانت را در نوشتن مهارت و توانایى بخشد و واژگانت را در سخنورى شکوهمند سازد. با مطالع یک کتاب در یک ماه مى توان چندان دانش آموخت که در یک عمر از افواه رجال به دست نمى آید.»

در همان سده‌هاى نخستین، بسیارى از عالمان، فقیهان، محدثان و دانشوران مسلمان بهتدوین علوم اسلامى پرداختند و رساله ها، کتابها و مجموعه هایى ارزشمند در رشته‌هاىگوناگون به نگارش در آوردند؛ و ازاین رهگذر، هزاران کتابخانه تأسیس گردید؛

به گونه‌اى که در مساجد، مدارس، بیمارستانها و آرامگاههاى بزرگان اسلام کتابخانه‌هایى پى‌افکنده شد، لذا تألیف کتاب و تأسیس کتابخانه ها، از آن رو که کارى بس مقدس و لازم شمرده مى شد، شتاب بیشترى گرفت و در اواخرسده دوم و آغاز سده سوم هجرى، با ظهور نضت ترجمه در بغداد، مرکز حکومت عباسیان، به اوج شکوفایى خود رسید. در این دوره برخى از کتابخانه‌ها نه تنها داراى صدها هزار جلد کتاب بودند،  بلکه به صورت یک مرکز مهم علمى و تحقیقى در آمدند که صدها دانشمند در آنجا به تدریس، تحقیق، تألیف و تصنیف استغال داشتند. ابن ندیم در الفهرست گوشه هایى از آن همه کوششهاى علمى و فرهنگى را گزارش کرده و اسامى بسیارى از مترجمان، مؤلفان و کتابهایشان را نام برده و در حقیقت نخستین کتابشناسى اسلامى را نگاشته است. پس از وى نیز عالمان دیگرى به فهرست کردن کتابها و کتابشناسى آثار علمى دانشمندان پرداختند.

روند تألیف کتاب و تشکیل کتابخانه ها، با همه تصادمها و جنگ و ستیزهاى سده‌هاى نخستین اسلام، هیچ گاه متوقف نگردید، بلکه با شتابى روز افزون تا اواخر سده ششم هجرى ادامه یافت، اما از سده هفتم، با هجوم ویرانگرانه مغولان، کتابخانه‌هاى اسلامى ـ که اندکى پیش از آن نیز بر اثر حملات پى در پى صلیبیان آسیبهایى دیده بود ـ خسارتهاى فراوانى دید. صدمات جبران ناپذیر، بسیارى از آثار علمى و فرهنگى کتابخانه‌هاى پربار را از میان برد؛ به گونه‌اى که امروز فقط نامى از آنها باقى مانده است.

شناخت دقیق کتابخانه هاى کهن اسلامى، که هسته مرکزى فرهنگ و تمدن بشرى و گنجینه‌اى از میراث عظیم اسلامى بوده اند، ما را در بازشناسى فرهنگ و تمدن اسلامى یارى مى کند. همچنین مسلمانان را با سابقه درخشان خویش آشنا مى‌نماید و راه آینده را فرا رویشان هموار مى‌سازد. ملتها و اقوام دیگر نیز با پیشینه فرهنگى و تمدن غنى اسلام آشنا خواهند شد.

آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى ـ قدس سره الشریف ـ که به حق بزرگترین فرهنگبان میراث اسلامى در چهار سده اخیر به شمار مى‌آید، از دیر باز ضرورت این بازشناسى فرهنگى را احساس نمود و از سنین جوانى در جمع آورى ذخایر و میراث عظیم فرهنگى علماى اسلام لحظه‌اى درنگ را جایز ندانست. کوششهاى پیگیر و گسترده ایشان زمانى آغاز شد که غارتگران بین المللى تلاشى همه جانبه را براى تاراج این میراث بشرى آغاز کرده بودند. آیت‌الله مرعشى تا مدتها، یک تنه در مقابل چپاولگران ایستاد و آثار ارزشمند و نسخه هاى بسیار نفیس اسلامى را از چنگ آنها بیرون آورد. همو بود که از دوران جوانى و آغاز تحصیلات عالیه، و آن گاه که طلبه‌اى جوان بود، با چشمپوشى از نیازهاى ضرورى، مانند خوراک و پوشاک، به جمع آورى ذخایر اسلامى پرداخت.

اقدامات مؤثر ایشان، برخى از عالمان و فرزانگان اسلامى را واداشت که به جمع آورى میراث علمى دانشمندان همّت گمارند. حاصل این تلاشها و فداکاریها، تأسیس کتابخانه‌اى بود که اکنون شهره آفاق است و یکى از بزرگترین  کتابخانه‌هاى جهان اسلام به شمار مى آید. فرزند ارشد ایشان ، حضرت حجّت الاسلام و المسلمینحجت‌الاسلام مرعشى در جمع آورى ذخایر این کتابخانه سهم بسزایى دارد. ایشان از دیرباز به این نکته واقف بوده اند که تنها گردآورى میراث اسلامى نمى تواند عامل حفظ و اشاعه آنها باشد، بلکه بایستى شرایطى فراهم آید تا این ذخایر به همگان شناسانده شود و پژوهشگران بتوانند از آنها سود جویند.

در این نوشتار به معرفى نجف‌اشرف به تحصیل اشتغال داشتند شکل‌گرفته است. در آن روزگار ارزش و اهمیت میراث اسلامى بر همگان روشن نبود. ایشان نخست فهرستى از کتابهاى ارزشمند خطى و چاپى نادر را که در کمتر کتابخانه‌اى یافت میشد تهیه کرد؛ به امید آن که بتواند به تدریج آنها را به دست آورد.

عدم تمکن مالى و رقیبان قدرتمندى که میراث فرهنگى اسلامى را از کشورهاى اسلامى خارج مى‌ساختند، دو مشکل اساسى بر سر راه ایشان بود. حتى روزى بر سر خرید یک نسخه خطى با نماینده کنسول انگلیس در عراق درگیر شد و شبى را در زندان سپرى نمود.

آیت‌الله مرعشى با انجام نماز و روزه استیجارى، حذف یک وعده غذاى روزانه، کاستن بخشى از مخارج زندگى و کار شبانه در کارگاههاى برنج‌کوبى در نجف‌اشرف ـ پس از فراغت از درس و بحث، و با انگیزه و عشق سرشار به جمع‌آورى میراث و ذخایر اسلامى و فائق آمدن بر مشکلات و شکنجه‌هاى روحى، که در مسیر این هدف مقدس قرار داشت ـ سرانجام به مجموعه‌اى نفیس از نسخه‌هاى خطى و کتابهاى چاپى نایاب دست یازید.

هنگامى که ایشان طلبه بود و در نجف‌اشرف با شهریه‌اى اندک زندگى میکرد، بارها اتفاق مى‌افتاد که ترجیح مى‌داد با این مبلغ کم نیز مدرسه مرعشیه، با حضور معظم‌له و بسیارى از علما و مدرسان حوزه علمیه قم ـ کتابخانه جدید گشایش یافت.

مرحله سوم
استقبال روزافزون پژوهشگران و محققان، این کتابخانه را باکمبود جدى فضا مواجه ساخت. سرانجام چهار سال بعد، زمینى به مساحت هزار مترمربع، روبه‌روى مدرسه مرعشیه  که کتابخانه در طبقه سوم آن قرار داشت ـ خریدارى گردید. در سال ١٣٩٠ق/١٩٧٠م به دست مبارک آیت‌الله مرعشى پنج طبقه بالغ بر ٤٥٠٠ مترمربع گردید.

مرحله چهارم
استقبال بى‌نظیر حوزویان و دانشگاهیان بار دیگر کتابخانه را باکمبود فضا روبه‌رو کرد. به همین دلیل، حضرت امام خمینى(قدس‌سره) طى حکمى در تاریخ ٢٤/١٢/١٣٦٧ دولت وقت را موظف نمودند که سریعاً کتابخانه را گسترش دهند. در پى این حکم، ساختمان قدیمى شرکت بیمه ایران از سوى دولت به کتابخانه اهدا شد و تولیت کتابخانه نیز تعدادى از خانه‌هاى پیرامون کتابخانه را خریدارى کرد؛ و در مجموع، غیر از ساختمان قدیمى کتابخانه، زمین آن بالغ بر ٢٤٠٠ متر گردید. سپس بررسى و مطالعات لازم براى آماده‌سازى نقشه‌هاى اجرایى ساختمان جدید آغاز گشت. بدین منظور، کارشناسان ایرانى در طول یک سال و ‌اندى با سفر به کشورهاى مختلف جهان، از ساختمان کتابخانه‌هاى مهم آنها بازدید کردند و پس از بررسى، نهایى آماده و آنگاه طى مراسمى (٢٠ذى‌حجه ٢٢/١٤١٠ تیر ١٣/١٣٦٩ژوئیه١٩٩٠)١ ـ حوزه متولى و ریاست
متشکل از دفتر کار و اتاقهاى ملاقات متولى، دفتر معاون متولى، دفتر مسئول واحد خواهران، مسئول دفتر متولى. در حال حاضر معاونت و مسئولیت واحد خواهران بر عهده سرکار خانم مرعشى، همسر محترمه متولى کتابخانه است.

متولى کتابخانه بالاترین مقام و مسئول کلیه امور است. همان‌گونه که یادآور شدیم، بنابر اسناد رسمى موجود از سال ١٣٤٥ش حجت‌الاسلام دکتر سیدمحمود مرعشى، فرزند ارشد و وصیّ بنیانگذار کتابخانه، تولیت و ریاست کتابخانه را برعهده دارند.

٢. روابط عمومى و امور بین‌الملل:
این بخش داراى مسئولیتهایى بدن شرح است: ١. مسئولیت هماهنگى و برنامه‌ریزى میهمانان و بازدیدکنندگان داخلى و خارجى و نیز تهیه و تنظیم اخبار کتابخانه و ارائه آن به رسانه‌هاى گروهى براى آگاهى عموم، ٢. ایجاد روابط با مراکز فرهنگى؛ ٣. هماهنگى لازم براى مصاحبه و سخنرانیهاى متولى کتابخانه؛ ٤. تبلیغات مراسم سالگرد ارتحال بنیانگذار کتابخانه؛ ٥. تدارک برگزارى همایشها و نمایشگاههاى ویژه که کتابخانه برگزار مى‌نماید؛ ٦. تبلیغات کتابخانه در رسانه‌ها؛ ٧. برگزارى اردوهاى مختلف علمى و فرهنگى کارکنان کتابخانه؛ ٨. برگزارى مسابقات معارف، حفظ قرآن و حدیث و انتخاب کارمند برتر؛ ٩. نظرسنجى از مراجعان و کارکنان و انجام مشاوره‌هاى فرهنگى و پاسخگویى به آنها؛  ١٠. تنظیم عملکرد و آمارنامه‌هاى ماهانه و سالانه کتابخانه؛ ١١. تهیه و تنظیم بروشورهاى مختلف از بیانات و سخنان مؤسس بزرگوار کتابخانه؛ ١٢. تنظیم و ارائه گزارش سفرهاى علمى متولى کتابخانه، و به طور کلى اخبار مربوط به کتابخانه، به رسانه‌ها. همچنین هماهنگى در روز و تنظیم ساعات بازدیدکنندگان از کتابخانه و آگاه نمودن مسئول تشریفات از ساعات بازدید میهمانان.

٤. دبیرخانه :
مسئولیت کلیه مکاتبات کتابخانه، اعم از داخلى و خارجى، که پیش‌نویسهاى آن باید به تأیید متولى کتابخانه برسد؛ همچنین تایپ مقاله‌ها، قراردادها، تفاهم‌نامه‌ها، فرم‌هاى داخلى کتابخانه، بایگانى سوابق مکاتبات، ارائه نشانى و مشخصات افراد یا مؤسسات داخلى و خارجى به واحد مراسلات پستى در مورد کتابهاى اهدایى کتابخانه برعهده این واحد است. یادآور مى‌شود که در حال حاضر این کتابخانه با بیش از چهارصد مرکز فرهنگى و کتابخانه‌هاى خارج از کشور ارتباط دارد و با تعدادى از آنها تفاهم‌نامه و یا قرارداد مبادله میکروفیلم و تصویر و یا نشریات منعقد ساخته، که مشخصات و سوابق تمامى آنها در بایگانى دبیرخانه موجود است.

٦. مراسلات :
نشانى و مشخصات افراد و مراکزى که از سوى کتابخانه براى آنها کتاب ارسال مى‌گردد، به وسیله این بخش از دبیرخانه دریافت مى‌شود. تهیه کتاب و بسته‌بندى و ارسال آن از طریق پست و یا دستى و ارائه قبوض پستى به امور مالى، و به‌طور کلى کلیه امور پستى اعم از نامه و محمولات دیگر، برعهده این بخش است. تولیت کتابخانه باید کتابهاى ارسالى به کتابخانه را انتخاب نماید.

٢. مرکز خدمات همگانى
این واحد پاسخگوى مراجعان، اعم از عادى و متخصص، و پژوهشگران خواهر و برادر است. بخشهاى این مرکز به ترتیب عبارت‌اند از:

٢. تالار ویژه کتب حوزوى:
در این تالار طلاب حوزه علمیه بدون کارت عضویت و با ارائه هرگونه کارت شناسایى دیگر مى‌توانند از کتابهاى موجود در آن استفاده نمایند.
٤. تالار شیخ مفید:
این تالار ویژه نشستها و کنفرانسهاى مختلفى است که کتابخانه برگزار مى‌نماید.
١. گنجینه نسخه‌هاى خطى:
در حال حاضر تعداد نسخه‌هاى خطى کتابخانه شصت‌هزار عنوان، مشتمل بر بیش از ٣١٠٠٠ مجلد است، که ٦٥ درصد آن به عربى و بقیه به فارسى و اندکى ترکى، اردو، تاتارى، حبشى، پهلوى و لاتین است. این تعداد نسخه خطى هیچ‌گاه ثابت نیست و به طور متوسط هر سال بیش از ٧٥٠ تا ١٠٠٠ نسخه خطى نفیس گزینش شده خریدارى و یا اهدایى به این گنجینه افزوده مى‌شود. این نسخه‌ها در موضوعات مختلفى است؛ از جمله: فقه و اصول، کلام و عقاید، منطق و فلسفه، عرفان و تصوف، حدیث، تفسیر و علوم قرآن، ادبیات، اخلاق، طبیعیات، تراجم و رجال و درایه، انساب، علوم غریبه و اعداد، فیزیک، شیمى، ریاضى، جغرافى، هیئت، و نجوم، طب، موسیقى.
در میان این ذخایر نسخه‌هاى منحصر به فرد بسیارى به خطوط مؤلفان مشهور اسلامى و یا با اجازات آنان مزین است؛
کهنترین نسخه بدون تاریخ این گنجینه در حال حاضر بخشى از نهج البلاغه شریف رضى سال ٤٦٩ق اصلیترین و کهنترین نسخه موجود در جهان. اعراب القرآن فرّاء مورخ سال ٤٤٦ق/١٠٥٤م.تعدادى نسخه نفیس و کهن دیگر مربوط به ادیان و مذاهب مختلف نیز وجود دارد، که در نوع خود از نفاست ویژه برخوردارند؛ از جمله: دعاهایى از بسیار کهن و نفیس دیگرى در این گنجینه وجود دارد که در سده‌هاى ششم هجرى به بعد کتابت شده و تعداد بى‌شمارى از آنها نسخه اصل و تاکنون به چاپ نرسیده است. این گنجینه مهمترین و بزرگترین بخش کتابخانه است که آن را از دیگر کتابخانه‌ها متمایز ساخته و شهرت و اعتبار و جایگاه ویژه‌اى دارد. از لحاظ دما و رطوبت، این گنجینه داراى تجهیزات بسیار پیشرفته است از فهرست نسخه‌هاى خطى موجود در این گنجینه تاکنون تعداد سى جلد شامل ١٢٢٠٠ نسخه خطى چاپ و منتشر گردیده است؛ و بقیه، که بالغ بر شصت مجلد است، به وسیله گروه فهرست‌نگاران به سرپرستى متولى کتابخانه به تدریخ چاپ و منتشر مى‌گردد. کارکنان این بخش از زمره افرادى هستند که در این زمینه‌ها خبره‌اند و مراجعان را در بازیابى این منابع و شیوه استفاده از آنها یارى مى‌دهند. مسئول گنجینه نیز وظیفه حفظ و حراست از نسخه‌هاى دستنویس را بر عهده دارد و اگر نسخه‌اى به مرمّت و بازسازى یا تحقیق یا فهرست‌نگارى یا میکروفیلم نیاز دارد، باید قبل از انجام کار موافقت کتبى متولى را به دست آورده و آن‌گاه اقدام نماید. ‌البته در پایان وقت ادارى هر روز نسخه‌ها را باید به گنجینه برگرداند. تماس و همکارى تنگاتنگ این بخش با سایر مراکز و واحدهاى کتابخانه برقرار است، زیرا ذخایر موجود در این گنجینه بدون تردید از منابع دست اول پژوهشهاى اسلامى است.

چگونگى جمع‌آورى:
نحوه جمع‌آورى نسخه‌هاى خطى این کتابخانه چنین است:
١ـ بخشى از نسخه‌ها مجموعه‌اى است که از پدر بزرگوار مؤسس و بپیانگذار کتابخانه در نجف‌اشرف به ایشان به ارث رسیده است و تعداد آنها چندان قابل مقایسه با آمار فعلى نیست؛
٢ـ بخشى را که معظم‌له در نجف‌اشرف با انجام نماز و روزه استیجارى و حذف یک وعده غذاى روزانه خود و کار کردن شبانه در یک کارگاه برنج‌کوبى فراهم کرده‌اند؛
٣ـ بخش دیگرى که ایشان از نخستین روز اقامت در قم تا آخرین روز حیات خود در طول هفتاد سال خریدارى نموده‌اند، که بخش عمده این گنجینه را تشکیل مى‌دهد؛
٤ـ بخشى دیگر که متولى کتابخانه در سفرهاى بى‌شمار خود به شهرها و روستاهاى ایران در طول چهل سال گذشته از سوى والد بزرگوار خود خریدارى نموده‌اند، که آن نیز بخش قابل توجهى است و این روند هم اکنون نیز ادامه دارد؛
٥ـ بخشى اهدایى و یا وقفى است که از سوى علاقه‌مندان ایشان و دوستداران علم و فرهنگ مکتوب به این کتابخانه اهدا شده است.

٣ـ گنجینه میکروفیلم و میکروفیش :
از دو بخش تشکیل شده است: نخستین بخش میکروفیلم‌هایى است که از بیش از چهارهزار نسخه خطى نفیس موجود در کتابخانه‌هاى بزرگ خارجى و اندکى از داخل کشور تهیه شده؛ و بخش دیگر نسخه‌هاى خطى نفیس موجود در گنجینه این کتابخانه است، که تا امروز تعداد آنها ١٢٢٠٠ است. این آمار با ارائه فهرست نسخه‌هاى خطى در هر سال افزایش مى‌یابد. گفتنى است که مجموعه عظیمى از میکروفیش‌هاى فهرست کتب چاپ شده در جهان به زبانهاى مختلف وجود دارد که فهرست نخستین کتابهاى چاپ شده تا پایان سال ١٩٩٥م را شامل و بالغ بر پنجاه میلیون عنوان کتاب به زبانهاى مختلف جهان است.


٥ـ نمایشگاه دائمى نمونه هایى از نسخه هاى نفیس خطى کتابخانه :
در این نمایشگاه تعدادى از نسخه‌هاى بسیار نفیس خطى کهن، هنرى، علمى، خطوط خوشنویسان، نسخه‌هاى اصل به خطوط مؤلّفان آنها از بیش از هزار سال قبل تا عصر حاضر نگهدارى مى‌شود که ویژه میهمانان بازدیدکننده از کتابخانه است.

٧ـ گنجینه نسخه هاى چاپى بسیارکهن :
در این گنجینه نمونه‌هایى از نسخه‌هاى چاپى بسیار کهن و نفیس قرار دارد که مشتمل بر نسخه‌هایى به عربى، فارسى، ترکى، لاتین و ارمنى است، که در سده‌هاى دهم و یازدهم هجرى چاپ شده‌اند؛ از جمله:تحریر اقلیدس، از خواجه نصیرالدین طوسى، به عربى، چاپ رم ١٥٩٣م;٨ـ گنجینه نسخه هاى چاپ سنگى نادرو کمیاب :
در این گنجینه، نسخه‌هاى چاپ سنگى نادر و کمیاب به زبانهاى فارسى، عربى، ترکى، اردو، ازبکى، تاتارى و... وجود دارد که اوایل سده سیزدهم به بعد در ایران و چند کشور دیگر چاپ شده است و تعداد آنها به بیش از سى‌هزار جلد مى‌رسد.

١٠ـ گنجینه روزنامه ها و مجلات ادوارى :
در این گنجینه تاکنون بیش از ٢٥٠٠ عنوان مجله و روزنامه به زبانهاى فارسى و عربى و ترکى و اردو (غیرلاتین) وجود دارد که در میان آنها تعدادى از مجلات و روزنامه‌هاى چاپ سنگى از عصر قاجار و نیز مجلاتى قدیمى به زبان عربى چاپ کشورهاى اسلامى از صد سال قبل به چشم مى‌خورد.

١٢ـ گنجینه فهارس نسخه هاى خطى اسلامى کتابخانه هاى جهان:
در این گنجینه فهارس نسخه‌هاى خطى اسلامى بیش از شصت کتابخانه در جهان، از جمله ایران، به زبانهاى مختلف وجود دارد که یکى از گنجینه‌هاى تخصصى کتابخانه است و در نوع خود از کامل‌ترین و کم‌نظیرترین آرشیوها به شمار مى‌آید. همچنین کتابهاى علوم کتابدارى، اطلاع‌رسانى، کتابشناسى و کتاب‌پژوهى در این گنجینه مستقر است، که بیشتر مورد استفاده فهرست‌نگاران نسخه‌هاى خطى کتابخانه و نیز پژوهشگران مرکز دائرة‌المعارف کتابخانه‌هاى جهان قرار مى‌گیرد.

١٤ـ آرشیو کتب ممنوعه:
در این مجموعه کتابهاى ممنوعه که باعث گمراهى افراد مى‌شوند گردآورى شده و از دسترس عموم دور نگاه داشته شده است. تنها محققان و پژوهشگرانى که در نقد و ردّ آنها بررسى و تحقیق مى‌نمایند و مورد تأیید کتابخانه هستند، از این آرشیو استفاده مى‌کنند. کتابهاى این آرشیو مشتمل است بر کتب گروهکهاى ملحد و ضدمذهب، مسلکهاى غیرشناخته شده و غیررسمى و کتبى که بر ضدّ اسلام و علیه پیامبران و ائمه اطهار (ع) نوشته شده باشد.

  ١٦ـ  گنجینه کتابهاى چاپى مکرر:
این گنجینه اختصاص به کتابهاى چاپى مکرر دارد که مورد نیاز کتابخانه نیست و آنها براى شعبه‌هاى این کتابخانه در شهرستانها اختصاص یافته و به یارى خداوند در چند شهر، از جمله تهران، شعبه کتابخانه دایر

UserName